Jak GoldenEye 007 przekształciło strzelanki konsolowe

GoldenEye 007 ukazało się na konsolę Nintendo 64 w 1997 roku. Gra studia Rare wprowadziła na konsolach celowanie oparte na analogowym grzybku, rozbudowany system obrażeń i kampanię z zadaniami wykraczającymi poza prostą eliminację przeciwników.

Prace nad tytułem rozpoczęły się w 1995 roku. Projekt powstał w Rare, które pierwotnie planowało stworzyć platformówkę na SNES, a później przeniosło produkcję na Nintendo 64 i skierowało ją w stronę ówczesnych strzelanek, takich jak Doom i Virtua Cop. Pierwsze prezentacje nie wzbudzały dużego zainteresowania, a po premierze gra odnotowała wysoką sprzedaż i uzyskała pozytywne oceny od graczy.

Do głównych rozwiązań rozgrywki należały celność uzależniona od typu broni, różne parametry broni (celność, szybkostrzelność, rozrzut) oraz obrażenia zależne od trafionej części ciała. Autorzy wprowadzili elementy skradankowe: wystrzały generowały falę dźwięku alarmującą wrogów, nie było systemu regeneracji zdrowia, a ochrona była możliwa przez znalezione pancerze. Kampania zawierała zróżnicowane cele misji, w tym niszczenie celów, odzyskiwanie przedmiotów, ratowanie zakładników i misje snajperskie. Twórcy korzystali z materiałów z planu filmowego i dodali własne wątki fabularne, w tym konflikt z organizacją Janus kierowaną przez Aleca Trevelyana (006). Lokacje obejmowały m.in. Archangielsk, Siewierną, Kirgistan, Sankt Petersburg i Kubę.

Tryb wieloosobowy powstał pod koniec produkcji i stał się częścią wydania. Oferował standardowy deathmatch oraz warianty z dwoma życiami, tryb jedno trafienie = śmierć, Złoty Pistolet dający trafienie zabójcze oraz wariant polegający na utrzymaniu specjalnej flagi. Lokalna rozgrywka dla kilku graczy na jednym ekranie przyczyniła się do popularności gry w środowiskach domowych.

Po GoldenEye 007 Rare opracowało Perfect Dark. W kolejnych latach pojawiły się próby odświeżeń i remake’ów: planowany remaster na Xbox Live Arcade z 2008 roku nie został wydany z powodu problemów licencyjnych; w 2010 roku ukazała się wersja na Wii i DS; w 2011 roku pojawiły się porty na PlayStation 3 i Xbox 360. W 2004 roku wydano spin-off GoldenEye: Rogue Agent. W 2023 roku opublikowano odświeżenie gry na Nintendo Switch i Xbox One. Oryginał dostępny jest także w usługach Nintendo Switch Online i Xbox Game Pass, a entuzjaści udostępniają projekty fanowskie przenoszące grę na komputery osobiste. Używane egzemplarze wersji na Nintendo 64 można znaleźć w sprzedaży od około 100 zł, w zależności od stanu.